دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مراسم رونمایی از اثر جلیل رسولی برای شهدای کودک میناب در موسسه هنرمندان پیشکسوت، با تشریح ابعاد حکمی و عرفانی این اثر هنری، تأکید کرد که ریشه بسیاری از جنایتهای بشری در جدایی عقلانیت از حکمت است و گفت: علمی که از حکمت و فضیلت جدا شود، میتواند در خدمت ویرانی و کشتار قرار گیرد*.
او در خصوص اثر استاد جلیل رسولی که به یاد شهدای کودک میناب خلق شده است، با اشاره به ویژگیهای هنری و معرفتی این اثر اظهار کرد: وقتی این خوشنویسی و اثر ارزشمند را مشاهده میکنیم، دو ویژگی برجسته در آن دیده میشود؛ عقل و سکون. سکون یا «صمت» یکی از مقامات مهم عرفانی است که در همه هنرهای ایرانی و اسلامی جریان دارد.
وی افزود: این مفهوم را میتوان در موسیقی، معماری و خوشنویسی مشاهده کرد. هنرمند در فرآیند خلق اثر، از عقل و سکون عبور میکند تا به مرتبه عشق برسد. به تعبیر سعدی، «سالها رفت مگر عقل و سکون آموزد، تا چه آموخت کز آن شیفتهتر باز آمد». این اثر نیز آمیزهای از عقل، سکون و عشق است.
خسروپناه با تقدیر از استاد جلیل رسولی گفت: این هنرمند ارزشمند اثری خلق کرده که علاوه بر زیبایی هنری، حامل مفاهیم عمیق حکمی و معنوی است و باید از چنین تلاشهایی قدردانی کرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شهادت کودکان در حمله به یک مدرسه، این پرسش را مطرح کرد که چگونه انسان میتواند تا این اندازه به جنایت و خشونت تن دهد و گفت: مسئله اصلی این است که چه عاملی انسان را به سمت جنایت سوق میدهد.
وی در پاسخ به این پرسش اظهار کرد: گاهی ریشه جنایت در جهل و ناآگاهی است، اما همیشه چنین نیست. در بسیاری از موارد، عقلانیت نیز اگر از حکمت جدا شود، میتواند به ابزاری برای جنایت تبدیل شود. دستاوردهای علمی، فناوریهای پیشرفته و ابزارهای دقیق، همگی حاصل عقل و دانش هستند، اما اگر فاقد حکمت و فضیلت باشند، ممکن است در مسیر نابودی انسان به کار گرفته شوند.
خسروپناه ادامه داد: موشکی که با دقت نقطهزنی میکند، محصول دانش، فناوری و عقلانیت است، اما هنگامی که از حکمت و اخلاق جدا شود، به ابزار جنایت تبدیل خواهد شد. بنابراین صرف عقلانیت برای نجات بشر کافی نیست.
وی با اشاره به سنت فکری ایران گفت: در فرهنگ ایرانی همواره از «حکمت خسروانی» سخن گفته شده است؛ حکمتی که بعدها با حکمت قرآنی پیوند خورد و بنیان بسیاری از جلوههای فرهنگی و هنری ایران را شکل داد. موسیقی، ادبیات، خوشنویسی و دیگر هنرهای ایرانی نیز از همین سرچشمه حکمی بهره بردهاند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: حکمت حاصل جمع سه عنصر عقلانیت، فضیلت و خدمت است. هرگاه این سه در کنار یکدیگر قرار گیرند، انسان به مرتبه حکمت میرسد و میتواند دانش و توانایی خود را در مسیر تعالی انسان و جامعه به کار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم، پیوند دوباره عقلانیت با حکمت و فضیلت است؛ زیرا تنها در این صورت است که علم، هنر و قدرت در خدمت انسانیت قرار خواهد گرفت.
